انواع مالیات در ایران / مالیات بر املاک و خودرو لوکس چیست؟

امید دهقانی – نظام توزیع بودجه ایران در سالیان گذشته همواره بر پایه‌ی فروش نفت قرار داشته است. این مسئله علی‌رغم گفته‌های مسئولین مبنی بر توجه به درآمدهای غیرنفتی، تغییرات چندانی به خود ندید. بنابراین مالیات به عنوان یکی از عناصری است که با توجه به تحریم‌های نفتی آمریکا، بیش از هر زمان دیگری در بحث تأمین بودجه در خصوص آن صحبت خواهد شد.

از طرفی یکی از اصلی‌ ترین مواردی که در ذهن مردم عادی نقش می‌بندد، مالیات بر درآمد آن‌هاست.

برخلاف تصور انواع مختلفی از مالیات در نظام مالیاتی کشور وجود دارد که با توجه به پیش‌بینی 175 هزار میلیارد تومانی دولت از محل مالیات‌ها، ضرورت شناخت این حوزه تنها مختص اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل نخواهد بود.

دولت‌ها

در ارتباط با دولت‌های سنتی، از دید منتسکیو (یکی از فیلسوفان سیاسی دوران روشنگری فرانسه) مالیـات در اصطلاح قسمتی از مال هر فرد است که به دولت می‌دهد تا از بخش‌های دیگر دارایی خود اطمینان یابد و با آسودگی خاطر از آن‌ها بهره‌مند گردد.

از طرفی تنها امنیت خارجی، امنیت داخلی، نظم، قانون و چاپ پول جزو وظایف دولت‌های سنتی تعریف شده بود و امور اقتصادی کلان جایگاه چندانی در حوزه وظایف دولت‌ها نداشت.

با توسعه جوامع و شکل‌گیری دولت‌های مدرن، وظایف بیشتری در حوزه اقتصاد به دولت‌ها محول شد. مانند:

  • حفظ ثبات سطح عمومی قیمت‌ها
  • حفظ ارزش پول ملی
  • مقابله با انحصارطلبی
  • ارائه کالاهای عمومی

از جمله مواردی هستند که بابت آن‌ها دولت‌ها مالیات اخذ می‌کنند.

 دولت‌ها در ادامه دریافتند که یکی از مهمترین مکانیسم‌های تنظیم‌ کننده فعالیت‌های بازار، ابزار مالی مالیـات است که در صورت استفاده بهینه از آن در مناسبات اقتصادی و روابط بین‌الملل، می‌توان جایگاه مطمئن و مستحکمی را پایه‌ریزی کرد.

از سویی دیگر مهم‌ترین وظایف نظام‌های مالیاتی، هدایت اقتصاد در مسیر درست آن است. در واقع اهرم مالیـات یکی از مهم‌ترین ابزار دولت‌ها در هدایت اقتصاد کشور به حساب می‌آید.

انواع مالیـات

طبق گزارش پایگاه خبری OECD (سازمان همکاری اقتصادی و توسعه که کشورهای عضو آن به اصول اقتصاد آزاد و دموکراتیک پایبند هستند)، راه‌های دریافت مالیـات و انواع نرخ‌های مالیاتی، در هر کشور متفاوت است. به طور مثال در آمریکا مردم علاوه بر پرداخت مالیـات به سطوحِ مختلفِ دولتی (شامل ایالت‌ها، شهرداری‌ها و نهادهای دیگر)، ملزم به پرداخت مالیـات به دولت فدرال و مالیات بر مشارکت نیز هستند.

از طرفی به عقیده کارشناسان اقتصادی، ابزاری مفیدتر از مالیـات بر درآمد وجود ندارد که استفاده از آن موجب توزیع برابر ثروت در جامعه شود. به همین دلیل می‌توان مالیـات بر درآمد را یکی از اصلی‌ترین ابزارهای مالیات در دنیا برشمرد.

مالیـات در ایران

مالیـات در ایران بر اساس چگونگی تعلق به کالاهای مور